« قانون سه هیچهمسایه‌ها یاری کنید! »

 

«آن وقتی که در دنیا خبری از علم، سواد، درس، مشق و نشانه‌های تعلیم و تعلم وجود نداشت، اسلام و قرآن ما به «إقراء» شروع کرد و به قلم و نوشتن سوگند خورد. اسیر جنگی را در مقابل یاد دادنِ چند کلمه آزاد کرد. این متعلق به چهارده قرن پیش است. همان کارهای اسلام و نبی مکرم ما صلی‌الله‌علیه‌و‌آله موجب شد تا جامعه‌ی اُمّی عرب در زمانیکه اروپایِ امروز هیچ خبری از علم و دانش نداشتند، دارنده‌ی بزرگترین دانشگاه‌ها و دانشمندان از فارابی‌ها، ابن‌سیناها، محمدبن‌زکریاها، ابوریحان‌ها و دیگران و دیگران شود».*

 

 

سیزده شهریور ماه در تقویم ایرانی به نام یکی از ستارگان درخشان علم و فرهنگ اسلامی رقم خورده است. سخن از محمدبن‌احمدِ بیرونی معروف به ابوریحان بیرونی‌ست.

بی‌شک نام «ابوریحان بیرونی» تداعی‌کننده‌ی چهره‌ای برجسته و ممتاز در عرصه‌ی ریاضی و نجومِ ایران زمین است. اما دامنه‌ی مطلعات و تحقیقات این نابغه‌ی بزرگ و خستگی‌ناپذیر به ریاضیات و نجوم محدود نمی‌شود. وی در رشته‌هایی چون زبان، ادب، تاریخ، جغرافیا، معدن‌شناسی، جواهرشناسی، گیاه‌شناسی و داروشناسی نیز دست داشته است.

تحقیقات عمیق و عالمانه‌ی وی در ادیان، مذاهب و آداب و رسوم اجتماعی و دینی اقوام متعدد سبب شد تا آثار پُرمایه و دقیقی در این زمینه از خود به یادگار باقی بگذارد. به جرات می‌توان گفت که تحقیقات ابوریحان بیرونی در حوزه علوم انسانی کافی است تا نام و یاد او را در علم و تمدن جهانی به نام «پدر انسان‌شناسی» جاوید گرداند.

ابوریحان بیرونی در بامداد پنجشنبه سوم ذی‌الحجه  سال ۳۶۲ هجری در قلعه‌ی بیرون خوارزم در خانواده‌ای خوارزمی‌تبار دیده به جهان گشود. درباره‌ی نسبت «بیرونی» آورده‌اند که به مناسبت سکونت وی در خارج از محدوده‌ی شهر خوارزم به این عنوان که در میان خوارزمیان رواج داشته، خوانده می‌شده است.

ابوریحان سالهای اولیه زندگی خود را در خوارزم به تحصیل علم گذرانید. در آغاز نوجوانی به دربار پادشاهان آل‌عراق پیوست و نزد دانشمند معروف به ابونصر عراق (از خاندان آل‌عراق) به تحصیل مثلثات کروی و دانش ریاضی پرداخت و با حمایت مالی همین فرد بود که توانست نزد استادان مختلف به فراگیری علوم و دانش‌های زمانه خود همچون طب و فلسفه بپردازد.

وی در جوانی به دربار خوارزمشاهیان که اهل علم، ادب، حامی و مشوق دانشمندان و ادیبان بودند، پیوست. پس از انقراض دوران زمامداری این سلسله به ری رفت و در مباحثات ریاضی با دانشمندان آن دیار شرکت کرد. در ادامه‌ی سفرهایش چند سالی را در طبرستان در خدمت شمس‌المعالی قابوس‌بن وشمگیر گذرانید و کتاب «آثار البقایه» را تالیف نمود. بعد از مدتی، دگر بار عزم خوارزم کرد و به خدمت دربار آل‌مامون درآمد و با ابوعلی سینا و سایر دانشمندان دربار آل‌مامون به بحث علمی پرداخت؛ تا زمانی که سلطان محمود غزنوی به آنجا دست یافت و او را با خود به غزنین برد. 

او همراه با سلطان محمود به سرزمینهای متعددی سفر کرد و به هندوستان راه یافت. در این سفر با دانشمندان و حکیمان هندی آشنا شد و زبان سانسکریت را آموخت. حاصل این سفر کتاب تحقیق «ماللهند» و ترجمه‌ی چندین کتاب از زبان سانسکریت به زبان عربی بود. از دیگر آثار ارزشمند وی کتاب «قانون مسعودی»، «التفهیم»، «الجماهر فی معرفة‌الجواهر»، «الصیدنة فی‌الطب» و… می‌باشد.

هوش سرشار، حافظه و درک قوی، کنجکاوی، روحیه‌ی پژوهنده و جستجوگری، آزاداَندیشی، حق‌گویی، حقیقت‌دوستی، بی‌پروایی در دریدن پرده‌هایِ تعصب، دوری از خرافات، دلیری و مردانگی در کشف حقایق او را در مقیاس جهانی دانشمند و متفکری کم نظیر معرفی کرده است. سرانجام در سال ۴۴۰ ه. ق پس از سال‌ها کوشش در راه علم و فضیلت در غزنین بدرودِ حیات گفت. تاریخ علم اسلامی به داشتنِ چنین دانشمندی برای همیشه‌ به خود خواهد بالید.

 

ـــــــــ

* مقام معظم رهبری، ۱۳۶۹/۷/۴


موضوعات: مناسبت‌ها
   چهارشنبه 13 شهریور 1398
آراي كاربران براي اين مطلب
5 ستاره:
 
(24)
4 ستاره:
 
(0)
3 ستاره:
 
(0)
2 ستاره:
 
(0)
1 ستاره:
 
(0)
24 رأی
ميانگين آراي اين مطلب:
5.0 stars
(5.0)
نظر از: سارا خانم [بازدید کننده] 
سارا خانم

سلام
خوشحال میشم ب وب منم سر بزنین و در چالش اولمون شرکت کنید. :)

1398/08/02 @ 21:52
نظر از: طوباي محبت [عضو] 
5 stars

سلام یار جانم.
چرا مدتیه نیستی؟
بی خبرم ازت.
خوبی ان شاالله؟

1398/06/25 @ 10:02
نظر از: یار مهـــدی [عضو] 
5 stars

سلام مهربان دوستم
الحمدلله خوبم. ممنون از احوالپرسیت :)))
هم گیر و دار درس و مشقیم دوباره و هم اینکه حس و حال فضای مجازی رو ندارم. نیاز به تجدید قوا دارم.
التماس دعاااا دوست خوبم.

1398/06/28 @ 00:22
نظر از: منــــــــــاره [عضو] 
5 stars

چه جالب وخوب که حواستون به این وقایع هم هست

1398/06/19 @ 06:24
نظر از: یار مهـــدی [عضو] 
5 stars

من که خیلی حواسم جمع نیست؛ وظیفه‌ای بود که محول شد به من و من هم ملزم به انجام. :)))

1398/06/28 @ 00:26
نظر از: خادم شهدا [عضو] 
5 stars

میگمااا
سایه تون سنگین شده لایق نمی دونید تشریف بیارید وبلاگ ما؟

راستی شما اصفهانی هستید خوشبحالتون :((((((

1398/06/16 @ 09:22
نظر از: یار مهـــدی [عضو] 
5 stars

سلام عزیزم. ممنون بابت همراهیت. شرمنده هم گرفتار روزمرگیها بودم و هم امتحان. حتما میام بهت سر میزنم :)))

1398/06/16 @ 12:34
نظر از: محمدی [عضو] 

سلام جالب بود

1398/06/15 @ 11:45
نظر از: یار مهـــدی [عضو] 
5 stars

علیکم سلام. سپاسگزارم

1398/06/28 @ 00:27
نظر از: خادم شهدا [عضو] 
5 stars

واقعا باید به خودمون افتخار کنیم که اهل کشور و پیرو دینی هستیم که چنین تاریخ غنی و دانشمندان نابغه ای داشته که انیشتین رو درس می دادن :))

1398/06/14 @ 14:29
نظر از: یار مهـــدی [عضو] 
5 stars

بله همینطوره و این از سعادتمندی ماست.

1398/06/15 @ 08:41
نظر از: خادم شهدا [عضو] 
5 stars

سلام سلام
عزاداری هاتون قبول
من فقط چندوقت نبودم وبلاگتون کن فیکون شد که
:)

1398/06/14 @ 13:44
نظر از: یار مهـــدی [عضو] 
5 stars

علیک سلام به روی ماهت
خوش اومدی :))

1398/06/15 @ 08:40
نظر از: یاس‌کبود۱۴ [عضو] 

تسنیم جان اونا روزاشون طولانی نبود،مثل ما همش سرشون تو گوشی نبود

1398/06/14 @ 10:29
نظر از: تســـنیم [عضو] 
تســـنیم
5 stars

چقدر خوب بود !
میگم عجب نابغه ای بوده واسه خودش…
صبح که از خواب بیدار میشم کلی برنامه ریزی می کنم بعد شب با ی مشت کارای نصفه نیمه افسوس می خورم که چرا نجنبیدم …. میگما نکنه زمان اونا روزا بلندتر بوده ؟!!! :))))

1398/06/14 @ 07:06
نظر از: یار مهـــدی [عضو] 
5 stars

منم یه وقتا همینه میگم، مگه ۲۴ ساعت اونا چند ساعت بوده؟!
اما به همت آدما بستگی نداره نه منظورم به شما اول خودمو میگم. به قول استادمون که می‌گفت همین یه ذره علمی هم که یاد گرفتیم درست و درمون عملیش نمی‌کنیم!

1398/06/14 @ 07:13
نظر از: یاس‌کبود۱۴ [عضو] 
5 stars

سلام یارجانم
خوبی
آفرین چه متن خوبی نوشتی
وقتی آدم سرگذشت این دانشمندان اسلامی رو میخونه که چه خدماتی به اسلام کردن از،خودش شرمش میاد

1398/06/14 @ 05:45
نظر از: یار مهـــدی [عضو] 
5 stars

سلام یاس جانم
ممنونم. بلی آدم شرمش میاد که چقدر ما البته بهتره مخاطب را وحده کنم! من اینقدر تنبلم و تنبلی می‌کنم.

1398/06/14 @ 06:44
نظر از: پینــــــــار [عضو] 
5 stars

به به
زدی تو کار تاریخ و عارف و دانشمند

1398/06/13 @ 23:18
نظر از: یار مهـــدی [عضو] 
5 stars

به به کوجایی رفیق چند وقته آنلاین نمی‌بینمت؟ :))
خب من یه بچه‌ی حرف گوش کن هستم. راجع به مقاومت می‌نویسم چون ازم خواستند. راجع به علما می‌نویسم چون ازم خواستند…

1398/06/13 @ 23:28
نظر از: پینــــــــار [عضو] 
5 stars

واوو،چه خوب که جای خالیمو احساس کردی عزیزم،یعنی این چند روز که نبودم،پیامهای محبت امیز دوستانم حسابی ذوق زدم کرد
درباره مقاومت که احسنت داری و خواهی داشت
اما درباره بقیه ،چیزی ندارم بگم:)))))))
به نظرم به همون حرف مقاومت گوش کن:)

1398/06/14 @ 01:32
نظر از: یار مهـــدی [عضو] 
5 stars

خیلی خوبه که آدم بفهمه بقیه تو فکرش هستند و واقعا ذوق‌زدگی هم داره :))) ان شاء‌الله همیشه ذوق‌زده باشی!
ما در خدمت مقاومتیااا هستیم :)))

1398/06/14 @ 06:48
نظر از: پینــــــــار [عضو] 
5 stars

ما ارادت داریم:))

1398/06/20 @ 23:49
نظر از: آرامش [عضو] 
5 stars

عالی بود…
کمک نرساندنِ همسایگان هم گاهی نتایج خوبی دارد!!! :)))

1398/06/13 @ 13:01
نظر از: یار مهـــدی [عضو] 
5 stars

سلام دوست جان. ممنونم، نظر لطف شماست :)))

1398/06/13 @ 14:54
نظر از: پشتیبانی کوثر بلاگ [عضو] 
5 stars

با سلام
مطالب شما در قسمت مطالب منتخب درج گردید.
موفق باشید

1398/06/13 @ 08:28
نظر از: یار مهـــدی [عضو] 
5 stars

سلام علیکم.
سپاسگزارم. مأجور باشید.

1398/06/13 @ 12:25


فرم در حال بارگذاری ...